به دست آوردن شيرابه سفت آن كارى مشكل است ، زيرا اثر تحريك كننده دارد و اگر كارگران دهان و بينى خود را كاملًا نپوشانند موجبات ناراحتى آنها را فراهم مىسازد . فرنجمشك گياهى پايا از تيره نعناعيان كه ارتفاعش بين 30 تا 80 سانتيمتر است و داراى شاخه‌هاى پُرپشت و متعدد است و به حالت خودرو در اكثر نواحى معتدل آسيا و اروپا ( از جمله ايران ) مىرويد . ريشه اين گياه كوچك و سخت و منشعب است . برگهاى آن شامل ماده‌اى تلخ و مقدارى تانن ، انواع قندها ، مواد رزين و مواد پكتيكى و اسانس است . در اين اسانس مقدارى سيترال و سترونلال وجود دارد . اين گياه در طب به‌عنوان بادشكن ، ضدّ تشنّج و مقوّى معده و معرّق و زياد كننده ترشحات صفرا تجويز مىشود و معمولًا به‌صورت دم كرده ده در هزار مصرف مىشود . به‌علاوه در رفع سرگيجه ، رفع حالت قى زنان باردار ، بىخوابى ، گوارشى و ضعف قلب توصيه شده است . « 1 » فرنجمشك را به عربى اصابع قنيان و به سريانى فلنلمشكا و به رومى اميولوفراس و به يونانى اقيليس و به رومى قيطموقوس و به هندى رام تلسى و انبل گويند و آن نوعى از ريحان است و بويش شبيه به ميخك و آن دو قسم است باغى و بيابانى . مزاجش گرم و خشك در آخر دوم است . خوردن ، بو كردن و ماليدن آن باز كننده انسداد مغزى ، نافع سردرد از سردى ، خوشبو كننده بوى دهان و بسيار مقوى لثه و دندان ، دافع رطوبت ، مقوى دل ، دافع خفقان و وسواس ، مقوى معده و جگر سرد ، هاضم غذا و محلّل باد و آروغ‌آور و نافع بواسير مىباشد . پخته‌اش حيض را قطع كند و در گرم مزاجان سردرد آورد و مولد مره سودا است و

--> ( 1 ) - فرهنگ فارسى ، دكتر معين ، ج 2 ، ص 2527 .